सारांश
एउटा सामाजिक सञ्जाल पोस्टले दावी गरेको छ कि बाँसबाट बनेको धूप बाल्दा ब्रेन ट्युमर र क्यान्सरको जोखिम हुन्छ। यो दावीलाई समर्थन गर्ने कुनै ठोस वैज्ञानिक प्रमाण छैन। हाम्रो तथ्य जाँचले यो प्रायः गलत पाएको छ।
दाबी
ब्रेन ट्युमर र क्यान्सरसँग सम्बन्धित सामग्री सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको छ। उक्त सामग्रीमा बाँसबाट बनेको अगरबत्ती बाल्दा ब्रेन ट्युमर र क्यान्सरको जोखिम हुने दाबी गरिएको छ।
Purbeli News फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको एक भिडियोमा समाचार अंश जोडिएको छ। भिडियोको क्याप्सनमा लेखिएको छ—
‘अगरबत्तीका कारण ब्रेन ट्युमर र क्यान्सरको खतरा! किन बाँसबाट बनेको अगरबत्ती बाल्नु हुँदैन? यस्ताे छ धार्मिक तथा वैज्ञानिक कारण।’
तथ्य जाँच
के बाँसबाट बनेको अगरबत्तीले वास्तवमै क्यान्सर वा ब्रेन ट्युमर गराउँछ?
हालसम्म कुनै पनि वैज्ञानिक अनुसन्धानले बाँसको काठमा क्यान्सर पैदा गर्ने (कार्सिनोजेनिक) तत्वहरू पाइन्छन् वा यसको प्रयोगले ब्रेन ट्युमर वा क्यान्सरको जोखिम बढाउँछ भन्ने प्रमाणित गरेको छैन। ब्रेन ट्युमर सामान्यतया आनुवंशिक, वातावरणीय र जीवनशैलीसम्बन्धी विभिन्न कारणहरूको संयोजनबाट हुन्छ।
अगरबत्ती वा काठ जलाउँदा निस्कने धुवाँ कत्तिको सुरक्षित छ?
अगरबत्ती वा काठ जलाउँदा सूक्ष्म कणहरू (PM2.5), कार्बन मोनोअक्साइड र अस्थिर जैविक यौगिकहरू (VOCs) निस्कन्छन्। यी तत्वहरूले तुरुन्तै गम्भीर असर नपार्न सक्छन्, तर लामो समयसम्म र बन्द ठाउँमा अत्यधिक प्रयोग हुँदा वायु प्रदूषण बढ्न सक्छ र श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या निम्त्याउन सक्छ।
दीर्घकालीन रूपमा धूपको धुवाँले स्वास्थ्यमा कस्तो असर पार्न सक्छ?
केही अध्ययनहरूले धूपको धुवाँसँग लामो समय सम्पर्कमा रहँदा फोक्सोसँग सम्बन्धित रोगहरूको जोखिम बढ्न सक्ने देखाएका छन्। यद्यपि, यस्तो जोखिम प्रयोगको आवृत्ति, हावापानीको प्रवाह (भेन्टिलेसन), र सम्पर्कको अवधिमा निर्भर हुन्छ, र यसलाई विशेष रूपमा बाँसको काठसँग मात्र जोड्न सकिँदैन।
बाँसको काठबाट बनेका अगरबत्तीहरूको प्रयोगले ब्रेन ट्युमर वा क्यान्सरको जोखिम बढाउँछ भन्ने दाबीलाई पुष्टि गर्ने कुनै ठोस प्रमाण छैन। यद्यपि, धूपको धुवाँसँग लामो समयसम्म सम्पर्कमा रहँदा वायु प्रदूषण र केही स्वास्थ्य समस्याहरू देखिन सक्ने सम्भावना हुन्छ, जसको जोखिम प्रयोगको तरिका र वातावरणमा निर्भर हुन्छ।
This Fact Check is published under a collaborative newsroom effort with Newschecker. You can read more about the collaboration here.
Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.
