तथ्य जाँच: के घरेलु फेस मास्कले वास्तविक उमेरभन्दा कम देखिन मद्दत गर्छ?

सारांश

उमेर कम देखाउने घरेलु विधि भन्दै एउटा भिडियो सामाजिक संजालमा पोस्ट गरिएको छ। उक्त सामग्रीमा अलास, मेथी, ओट्स र फिटकिरीको प्रयोग गरी तयार पारिएको फेस मास्क प्रयोग गर्दा वाक्तविक उमेरभन्दा कम देखिने दाबी गरिएको छ।जब हामीले यो दावी जाँच गर्यौं हामीले यो दाबी गलत भएको पायौं। 

दाबी

Upendra Chamling नामक फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको भिडियोमा एक महिला देखिएकी छन् । ती महिलाले अलास, मेथी, ओट्स र फिटकिरी प्रयोग गरेर तयार पारिएको फेस मास्क हरेक दुई दिनमा लगाउनाले छाला कसिलो हुने, सुन्दरता बढ्ने र ५० वर्षको मानिस ३५ वर्षको देखिने दाबी गरिएको छ ।

तथ्य जाँच

के फेस मास्कले साँच्चै उमेर १५ वर्ष घटाएर देखाउन सक्छ?

प्राकृतिक वा व्यावसायिकरुपमा कुनै पनि फेस मास्क यस्तो छैन, जसले मानिसको उमेरलाई १५ वर्ष घटाएर देखाओस् । बुढ्यौली एक जटिल जैविक प्रक्रिया हो, यसमा छाला पातलो हुँदै जान्छ, कोलाजेन उत्पादन सुस्त हुन्छ र लोच कम हुन्छ । वैज्ञानिक रूपमा प्रमाणित सक्रिय सामग्रीहरू बिनाको सामयिक फेस मास्कले उमेर-सम्बन्धित परिवर्तनहरू गर्न सक्दैन ।

घरेलु फेस मास्कले बुढ्यौली किन उल्ट्याउन सक्दैन?

घरेलु मास्कको प्रयोगले ५० वर्षको उमेर अचानक ३५ वर्षको देखिन्छ भन्ने दाबी अवास्तविक छ । यदि स्किनकेयरले नाटकीय रूपमा काम गरेको भए, कस्मेटिक सर्जरी र व्यावसायिक छाला विज्ञान उपचारहरू अस्तित्वमा हुने थिएनन् । छाला विज्ञानमा रेटिनोइड्स, पेप्टाइड्स र भिटामिन सी जस्ता सामग्रीहरू छन्, जसले छालाको टोन सुधार गर्न र फाइन लाइनहरू कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ । तर यी उपचारहरुले पनि पूर्णरुपमा सुधारको ग्यारेन्टी गर्दैनन् ।

लखनऊका छाला रोग विशेषज्ञ, कस्मेटोलोजिस्ट, ट्राइकोलोजिस्ट र एस्थेटिक मेडिसिन कन्सल्ट्यान्ट डा. एकांश शेखरले बारम्बार घामको सम्पर्कमा आउनु, हार्मोनल उतारचढाव वा मुँहासेसँग सम्बन्धित छालाको सूजन अनुहारको निरन्तर पिग्मेन्टेसनको सामान्य कारण हो भनेर व्याख्या गर्दै यसमा थप विश्वास थप्छन्। चोटपटक वा जलनको प्रतिक्रियामा छालाले बढी मेलानिन उत्पादन गर्दा कालो दाग वा दागहरू हुन सक्छन्। सामान्य उदाहरणहरूमा पोस्ट-इन्फ्लेमेटरी हाइपरपिग्मेन्टेसन र मेलास्मा समावेश छन्। अपर्याप्त घाम सुरक्षाले पिग्मेन्टेसनलाई बिगार्न सक्छ भन्ने कुरा मनमा राख्नु पनि महत्त्वपूर्ण छ। यो किन हुन्छ भन्ने कुरा थाहा पाउँदा हामीलाई कार्यको उत्तम मार्ग पत्ता लगाउन र यसलाई दोहोरिनबाट रोक्न सक्षम बनाउँछ।

आलस, मेथी, ओट्स र फिटकरीको छालामा वास्तविक प्रभाव के हो?

अर्कोतर्फ कुनैपनि मिश्रणले छालालाई उल्लेखनीय रूपमा कसिलो बनाउँछ भन्ने ठोस वैज्ञानिक प्रमाण छैन । आलसको तेलले छालालाई अस्थायी रूपमा कडा अनुभूति दिनसक्छ । त्यसैले यो तैलीय छालाको दिनचर्यामा लोकप्रिय छ, यसले सेबमलाई सोस्छ र छालालाई केही घण्टाको लागि ‘कडा’ महसुस गराउँछ । यद्यपि, यसले कोलाजेन कस्ने होइन ।

त्यस्तै मेथीमा एन्टी-इन्फ्लेमेटरी र एन्टिअक्सिडेन्ट गुणहरू पाइन्छन् तर यसको प्रयोगका बारेमा मानिसहरूमा राम्रोसँग अध्ययन गरिएको छैन । केही प्रयोगशाला अध्ययनहरूले यसले हल्का जलन वा डन्डिफरमा मद्दत गर्न सक्छ भनेर देखाउँछन् । यद्यपी, यसले बुढ्यौली छालालाई बलियो वा कसिलो बनाउँछ भन्ने कुनै प्रमाण छैन ।

अर्कोतर्फ ओट्स हाइड्रेटिंग हुन्छ, विशेष गरी संवेदनशील वा सुख्खा छालाको लागि । यसले रातोपन कम गर्नसक्छ तर यसमा कुनै जादुई एन्टी-एजिंग प्रभाव छैन ।

त्यस्तै फिटकरीमा प्रायः एस्ट्रिन्जेन्ट गुणहरू भएको दाबी गरिन्छ, जसले छालाका छिद्रहरूलाई कडा बनाउन सक्छ । तर अनुहारमा लामो समयसम्म वा अत्यधिक प्रयोगले सुख्खापन वा जलन निम्त्याउन सक्छ । फिटकिरी दीर्घकालीन छालालाई फाइदा गर्दैन र उमेर उल्टाउने औषधी पनि होइन । 

अर्कोतर्फ फेस मास्कको अत्यधिक प्रयोगले सुख्खापन, जलन  वा छालालाई क्षति पुर्‍याउन सक्छ । आलस वा फिटकिरी जस्ता सुख्खा फेस मास्क धेरै पटक लगाउनाले छालाको प्राकृतिक अवरोधलाई बाधा पुर्‍याउन सक्छ । विशेष गरी फिटकिरी कठोर हुन सक्छ । धेरै पटक प्रयोग गर्दा, यसले छालालाई जलन दिन सक्छ र फाइन लाइनहरू बिगार्न सक्छ । 

निष्कर्ष

घरेलु फेस मास्कहरूले छालालाई सफा, मुलायम वा अस्थायी रूपमा उज्यालो बनाउन सक्छ । तर, बुढ्यौलीको प्रक्रियालाई उल्ट्याउने दाबी वैज्ञानिक रूपमा पुष्टि भएको छैन । बुढ्यौली स्वाभाविक प्रक्रिया हो र छालाको नियमित हेरचाहले यसको गति केही हदसम्म कम पार्न सक्ला तर पूर्ण रूपमा रोक्न सक्दैन ।

This Fact Check is published under a collaborative newsroom effort with Newschecker. You can read more about the collaboration here.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.