सारांश
सामाजिक सञ्जालमा रहेको एउटा भिडियोमा ५००-२०० ग्राम तोरीको तेल र मेथीको दानाको झोला आगोमा तताएर त्यसको धुवाँ दाँतमा लगाउनाले दाँतको किरा र टार्टारबाट छुटकारा पाउन मद्दत मिल्ने दाबी गरिएको छ। हामीले दावीको अनुसन्धान गर्दा यो गलत भएको पायौं।
दाबी
दाँतमा किरा लागेको समस्या निको पार्ने घरेलु उपचार भन्दै एउटा भिडियो सामाजिक संजालमा फैलाइएको छ । Country News नामक फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको भिडियोमा एक महिलाले देखिएकी छन् । भिडियोमा महिलाले दाँतको उपचारको लागि घरेलु विधि सिकाइरहेको देखिन्छ।
तथ्य जाँच
किन धुवाँले टार्टार हटाउन सक्दैन?
कुनैपनि किसिमको धुवाँ वा धुम्रपानले दाँतको किरालाई सफा गर्न सक्दैन। टार्टर (प्लाकको कडा रूप) खनिजहरू र दाँतमा टाँसिएका कडा ब्याक्टेरियाहरू मिलेर बनेको हुन्छ। यो कडा हुन्छ र तपाईंको इनामेलमा ग्लु जस्तै टाँसिन्छ, धुवाँले यसलाई तोड्न सक्दैन।
तातो ढक र तेलको धुवाँ दाँत सफा गर्छ भन्ने दाबी किन गलत हो?
तातो ढक र तेलसहितको धुवाँलाई दातमा छाड्दा दाँत सफा हुन्छ भन्ने दाबीलाई प्रमाणित गर्ने कुनै वैज्ञानिक आधार छैन। दन्त चिकित्सकहरूले टार्टर हटाउन अल्ट्रासोनिक स्केलर जस्ता व्यावसायिक उपकरणहरू प्रयोग गर्छन्। यी उपकरणहरूले दाँतमा जम्मा भएका कडा पदार्थहरू हटाउन कम्पन र पानी प्रयोग गर्छन् । यसको विपरित, धुवाँ मुखबाट मात्र जान्छ, यसले कुनै पनि अर्थपूर्ण तरिकाले स्क्रब गर्दैन, पग्लँदैन वा टार्टरसँग रासायनिक रूपमा अन्तरक्रिया गर्दैन ।
अर्कोतर्फ तातो ढक र तेलबाट निस्कने धुवाँसँग सास फेर्दा हानिकारक पनि हुन सक्छ । कुनै पनि प्रकारको धुवाँसँग सास फेर्नु जोखिमपूर्ण हुन्छ । तोरीको तेललाई उच्च तापक्रममा तताउँदा, यसबाट हानिकारक धुवाँ निस्कन सक्छ । जसले आँखा, नाक, घाँटी र फोक्सोलाई असर गर्ने जलनहरू निम्त्याउन सक्छ ।
टार्टार हटाउन पेशेवर दन्त सफाइ किन आवश्यक हुन्छ?
दाँतमा किरा लागेको वा टार्टारको समस्या केवल एक पेशेवर दन्त सफाईले मात्र हटाउन सक्छ । एक पटक प्लाक कडा भएर टार्टारमा परिणत भएपछि, ब्रस वा घरेलु उपचारले मद्दत गर्दैन । दन्त चिकित्सकहरूले विशेष उपकरणहरू प्रयोग गरी इनामेल वा गिजालाई हानी नगरी टार्टारलाई बिस्तारै चिप गर्छन् । पछि दाँतलाई पालिस गरिन्छ, ताकि प्लाक फेरि टाँसिन गाह्रो होस् । यस विधिको प्रभावकारिता वा सुरक्षासँग मेल खाने कुनै सर्टकट छैन ।
अर्कोतर्फ दाबीसहित पोस्ट गरिएको सामग्रीका विषयमा हामीले एमपीएच नयाँ दिल्लीका डा. प्रियमवदा, बीडीएससँग परामर्श गर्यौँ । घरेलु उपायले मात्रै टार्टर हटाउन नसकिने बताइन् । उनका अनुसार सामाजिक संजालमा फैलिएका स्वास्थ्य टिप्सहरुले वास्तविक उपचारमा ढिलाइ गर्न सक्छन् र भविष्यमा ठूला समस्याहरू निम्त्याउन सक्छन् ।
तताइएको ढक, तोरीको तेल र मेथीको धुवाँलाई दाँतमा पुर्याउँदैमा किराको समस्या र टार्टर हटाउन सकिन्छ भन्ने दाबीलाई प्रमाणित कुनै वैज्ञानिक आधार छैन । अर्कोतर्फ यो अभ्यासले फोक्सोमा जलन ल्याउन सक्छ र स्वास्थ्यलाई हानि पुर्याउन सक्छ । टार्टरलाई दन्त चिकित्सकले मात्र सुरक्षित रूपमा हटाउन सक्छ ।
This Fact Check is published under a collaborative newsroom effort with Newschecker. You can read more about the collaboration here.
Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at factcheck@thip.in. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.
