सारांश
छालामा पलाउने स-साना डल्ला (मुसा) सँग सम्बन्धित एउटा सामग्री सामाजिक संजालमा फेला परेको छ । उक्त सामग्रीमा मुलापाते नामक झारलाई पिसेर मुसा आएको ठाउँमा लगाउँदा मुसाको समस्या सात दिनमै निको हुने दाबी गरिएको छ। जब हामीले यो दावी जाँच गर्यौं हामीले यो दावी गलत भएको पायौं।

दाबी
Dainik Khabar Mirik Channel – दैनिक खबर मिरिक च्यानल नामक फेसबुक पेजमा पोस्ट गरिएको भिडियोमा एकजना व्यक्तिले कुनै वनस्पति समाएका छन् । उक्त भिडियोको थमनेलमा ‘मुसा सात दिनमै च्वाट्टै पार्ने औषधि’ लेखिएको छ ।
साथै भिडियोमा देखिएका व्यक्तिले भनेका छन्- ‘यो चाहिँ मुलापाते, कसैले यसलाई सेतोपाते पनि भनिन्छ । यसको पत्ता सेतो हुन्छ । यसमा निलो फूल फुल्छ । मसिनो बिरबिर मुसा खुट्टामा आउँछ, यसलाई कुटेर, तेल अलिअलि घसेर लगाइदिनाले त्यो क्लियर चट्टै हुन्छ । यसमा दुध आउँछ त्यो पनि लगाउँनू ।’

के मुलापाते नामक झारलाई पिसेर मुसा आएको ठाउँमा लगाउँदा मुसाको समस्या सात दिनमै निको हुन्छ त? वास्तविकता पत्ता लगाउँन हामीले तथ्य जाँच गरेका छौँ ।
तथ्य जाँच
के मुलपाटे झारले मौसाको प्रभावकारी उपचार गर्छ?
मुलपाते झारको प्रयोगले मुसाको प्रभावकारी उपचार गर्छ भन्ने दाबीलाई प्रमाणित गर्ने कुनैपनि वैज्ञानिक प्रमाण फेला परेनन् । उद्यपी, मुसाको परम्परागत उपचारहरू प्रायः वनस्पतिमा आधारित अनुप्रयोगहरू हुने गर्दथे तर यसको कुनै क्लिनिकल प्रमाण छैन ।
मौसालाई किन विशेष उपचार चाहिन्छ?
ह्युमन प्यापिलोमाभाइरस (HPV) को कारणले मानव शरीरमा मुसा देखिन्छ, जसले छालाको बाहिरी तहलाई संक्रमित गर्छ । यसको प्रभावकारी उपचारहरूमा सामान्यत: भाइरसलाई प्रत्यक्ष रूपमा लक्षित गरिन्छ वा संक्रमित छालाका कोशिकाहरूलाई हटाइन्छ ।
भाइरल मुसा हटाउने विधिहरूमा क्रायोथेरापी (फ्रिजिङ), सेलिसिलिक एसिडको प्रयोग र केही अवस्थामा सानो शल्य चिकित्सा आदि समावेश छन् । यी उपचारहरूले भाइरस हटाउन वा संक्रमित छालाको तहहरू हटाउने काम गर्छन् । एचपीभीलाई लक्षित नगरीकन, केवल एक अप्रमाणित विरुवाको पेस्ट मात्रै प्रयोग गर्नाले मुसा प्रभावकारी उपचार हुन सक्दैन ।
के त्यहाँ मौसाहरूको लागि अप्रमाणित उपचारहरू प्रयोग गर्दा जोखिमहरू छन्?
मुलापाते झार जस्ता अप्रमाणित उपचारहरू प्रयोगमा ल्याउँदा छालामा जलन हुन सक्ने र प्रभावकारी उपचारमा ढिलाइ हुन सक्छ । संवेदनशील छाला वा एलर्जी भएका व्यक्तिहरूमा प्राकृतिक उपचारले कहिलेकाहीँ प्रतिकूल प्रतिक्रियाहरू निम्त्याउन सक्छ । यदि कसैलाई छालामा मुसाको समस्या देखिएपछि भरपर्दो र सुरक्षित उपचारको लागि स्वास्थ्य सेवा प्रदायकसँग परामर्श गर्न सिफारिस गर्नुपर्छ ।
मुलापाते झारले सात दिनमै सबै प्रकारका मुसाहरू हटाउन सक्छ भन्ने धारणा अप्रमाणित छ । मुसाको समस्या सामधानका लागि भाइरस वा संक्रमित छालाका तहहरूलाई लक्षित गरी उपचार गर्नुपर्दछ । मुलापाते झारको प्रभावकारिता वा एन्टिभाइरल गुणहरू पुष्टि गर्न अनुसन्धान आवश्यक छ। मुसाबाट राहत खोज्नेहरूका लागि स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गरी सुरक्षित, प्रमाण-आधारित उपचार विकल्पहरू सुनिश्चित गर्नुपर्दछ ।
This Fact Check is published under a collaborative newsroom effort with Newschecker. You can read more about the collaboration here.
Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.
