ફેક્ટ ચેક : શું એ સાચું છે કે પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?

Published on:
શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

સારાંશ

એક વેબસાઈટ કહે છે કે પાણીપુરી ખાવાથી મોઢાના ચાંદા મટે છે. અમે હકીકત તપાસી અને આ દાવો મોટાભાગે ખોટો હોવાનું જણાયું.

rating

દાવો 

એક વેબસાઇટ પર નીચે મુજબનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે, “પાણીપુરીમાં ઉપયોગમાં લેવાતા જલજીરાના પાણીથી મોઢાના ચાંદા મટે છે.”

ફેક્ટ ચેક

પાણીપુરી શું છે?

બ્રિટાનિકા મુજબ ગોલ ગપ્પા, જેને પાણીપુરી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક પ્રકારનો સ્વાદિષ્ટ ચાટ છે જે  વ્યાપકપણે માણવામાં આવે છે. તેમાં એક નાનો, હોલો અને ક્રન્ચી ફ્રાઈડ બોલ હોય છે જે બટાકા, ચણા, ડુંગળી, મસાલા અને સ્વાદવાળા પાણી, સામાન્ય રીતે આમલી અથવા ફુદીનાના મિશ્રણથી ભરેલો હોય છે. 

એક ઈતિહાસકાર પુષ્પેશ પંતના મતે ગોલ ગપ્પા (પાણીપુરી)ની ચોક્કસ ઉત્પત્તિ અને શોધક નક્કી કરવું પડકારજનક છે. લોકપ્રિય સ્ટ્રીટ ફૂડનું સર્જન આકસ્મિક રીતે થયું હોવાનું જણાય છે, જેના કારણે, તેના ચોક્કસ મૂળને શોધવાનું અને તેની શોધ માટે જવાબદાર ચોક્કસ વ્યક્તિને ઓળખવાનું મુશ્કેલ બને છે.

પાણીપુરી કેવી રીતે બને છે?

તેમના પુસ્તક તરલા દલાલમાં, એક પ્રખ્યાત રસોઇયા અને કુકબુક લેખકે લખ્યું છે કે ખૂબ જ સામાન્ય પદ્ધતિમાં સોજી, સર્વ-હેતુનો લોટ, ખાવાનો સોડા, તેલ અને મીઠુંનો ઉપયોગ કરીને કણક તૈયાર કરવાનો સમાવેશ થાય છે. પછી કણકને આરામ આપવામાં આવે છે અને નાની પુરીઓમાં ફેરવવામાં આવે છે. આ પુરીઓ ક્રિસ્પી અને સોનેરી થાય ત્યાં સુધી તેને તળવામાં આવે છે. પાણી (સ્વાદવાળા પાણી) માટે ફુદીનાના પાન, કોથમીર, લીલા મરચાં, આદુ, આમલીનો પલ્પ, કાળું મીઠું, જીરું પાવડર, ચાટ મસાલો અને પાણીનું મિશ્રણ તૈયાર કરવામાં આવે છે. પૂરીની અંદર સામાન્ય રીતે બાફેલા બટેટા, ચણા, ડુંગળી અને મસાલાનું મિશ્રણ હોય છે. ખાધા પહેલા તેને સ્વાદિષ્ટ પાણીમાં ડુબાડવામાં આવે છે.

શું પાણીપુરી ખાવાના કોઈ સ્વાસ્થ્ય લાભ છે?

પાણીપુરી, એક સ્ટ્રીટ ફૂડ હોવાને કારણે, મુખ્યત્વે તેના સ્વાસ્થ્ય લાભોને બદલે તેના સ્વાદને માણવામાં માટે બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે તેમાં ચણા, બટાકા અને મસાલા જેવા ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે, જે અમુક પોષક મૂલ્ય પ્રદાન કરે છે, પાણીપુરીના એકંદર આરોગ્ય લાભો મર્યાદિત છે. એ નોંધવું અગત્યનું છે કે પાણીપુરી ઘણીવાર તળેલી અને મોટી માત્રામાં ખાવામાં આવે છે, જેને  બિનઆરોગ્યપ્રદ ગણી શકાય છે. 

મોઢાનું અલ્સર એટલે શું?

મોઢાનું અલ્સર એક પીડાદાયક જખમ છે જે મોંની અંદર વિકસે છે. તે એક સામાન્ય સ્થિતિ છે જે ગોળ અથવા અંડાકાર આકારના ઘા દ્વારા વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે જેમાં લાલ કિનારીથી ઘેરાયર્લી સફેદી અથવા પીળાશ દેખાય છે. ઓરલ અલ્સર ગાલ, હોઠ, જીભ, પેઢા અથવા મોંની છત પર થઈ શકે છે. તે વિવિધ પરિબળો જેમ કે ઈજા, બળતરા, તણાવ, હોર્મોનલ ફેરફારો, અમુક તબીબી પરિસ્થિતિઓ અથવા વાયરલ ચેપને કારણે થઈ શકે છે. જ્યારે મોટાભાગના મોઢાના અલ્સર એકથી બે અઠવાડિયામાં પોતાની મેળે મટી જાય છે, પણ તે ખાવા, પીવા અને બોલવામાં મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.

શું પાણીપુરી મોઢાના અલ્સરને અટકાવે છે તેવો દાવો પુરાવા દ્વારા સમર્થન છે?

પાણીપુરી મોઢાના અલ્સરને અટકાવે છે તેવા દાવાને સમર્થન આપતા કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. જો કે, પાણીપુરીમાં સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા કેટલાક ઘટકો, જેમ કે ફુદીનો અને ધાણા, તેમના સંભવિત સ્વાસ્થ્ય લાભો માટે જાણીતા છે. ફુદીનામાં એન્ટીબેક્ટેરિયલ ગુણ હોય છે, જ્યારે ધાણામાં બળતરા વિરોધી અસરો હોય છે. વધુમાં, પાણીપુરીમાં અન્ય એક ઘટક આમલી એન્ટીઑકિસડન્ટોથી સમૃદ્ધ છે. તેમ છતાં, તે ધ્યાનમાં લેવું મહત્વપૂર્ણ છે કે પાણીપુરીનું એકંદર પોષક મૂલ્ય મર્યાદિત છે, અને ડીપ-ફ્રાઈંગ અને ઉચ્ચ મીઠું સામગ્રી તેને હાનિકારક પણ બનાવી શકે છે. મોઢાની સ્વચ્છતા જાળવવી અને સંતુલિત આહાર ખાવો એ અલ્સરને રોકવા માટે ઘણું ઉપયોગી છે.

શું પાણીપુરીમાં વપરાતા મસાલા મોઢાના અલ્સરને અટકાવે છે?

ના. એક અભ્યાસમાં લોકપ્રિય ભારતીય મસાલા મરચાં પાવડર, હળદર પાવડર, જીરું પાવડર, ધાણા પાવડર અને ગરમ મસાલાની અસરોની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તેઓએ દરેક મસાલાના 5 ગ્રામને 50 મિલી પાણીમાં ભેળવીને જલીય દ્રાવણ બનાવ્યું. દરેક મસાલાના દ્રાવણમાં એક દાંત ડૂબીને 10 દિવસ સુધી છોડવામાં આવ્યો. હળદર પાઉડરમાં સૌથી વધુ ઇરોઝિવ ક્ષમતા હતી, જ્યારે ધાણા પાવડરમાં સૌથી હળવી અસર હતી. તારણો દ્વારા એવું જાણવા મળ્યું કે મસાલા દ્વારા મોઢા પરના સ્વાસ્થ્યની સંભવિત અસરને ધ્યાનમાં લીધા વિના સેવન કરવા સામે સાવચેતી રાખવી જોઈએ છે.

Dr Ketan

ડૉ. કેતન રાજપૂત, BDS, MDS (પિરિયોડોન્ટોલોજી અને ઇમ્પ્લાન્ટોલોજી)ના જણાવ્યા અનુસાર “મોઢાનું અલ્સર સામાન્ય રીતે પીડાદાયક ચાંદા છે જે મોઢાનું પોલાણમાં પ્રગટ થાય છે. તેઓ ખાવા, પીવા અને બોલતી વખતે અગવડતા લાવી શકે છે. તણાવ સહિતના વિવિધ પરિબળો મોઢાના અલ્સરના વિકાસમાં ફાળો આપી શકે છે. જ્યારે પાણીપુરી, એક લોકપ્રિય નાસ્તો જે ઘણા લોકો દ્વારા માણવામાં આવે છે, તે અસ્થાયી રાહત પ્રદાન કરી શકે છે, પણ માત્ર તે મોઢાના ચાંદાને મટાડવા માટે પૂરતું નથી. અસરકારક સારવાર માટે યોગ્ય દવાઓ અને લોઝેન્જ ઘણીવાર જરૂરી છે. મોઢાના અલ્સરને ટાળવા માટે પાણીપુરીનું સેવન સંયમિત રીતે કરવું મહત્વપૂર્ણ છે.”

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

Disclaimer
Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can further read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

Garima Dev Verman
Garima Dev Verman
A qualified and experienced dietitian, Garima is analyses and fact checks content around diet and nutrition.

More in

Questions
Fact Check
Interviews
Stories
Videos
શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

More in

Questions
Fact Check
Interviews
Stories
Videos
શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

શું પાણીપુરી મોઢાના ચાંદા મટાડે છે?
પાણીપુરીનું પાણી મોઢાના ચાંદા મટાડી શકે તેવા દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. પાણીપુરીનું પાણી સામાન્ય રીતે આમલી, ફુદીનો અને અન્ય મસાલાઓનું સ્વાદિષ્ટ મિશ્રણ છે. જ્યારે તે તાજગી આપનારો સ્વાદ પ્રદાન કરી શકે છે, ત્યારે પાણીપુરીના પાણીમાં એવા કોઈ જાણીતા ગુણધર્મો નથી કે જે મોઢાના ચાંદાને મટાડી શકે છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.

150,373FansLike
1,187FollowersFollow
250SubscribersSubscribe
READ MORE

Subscribe to our newsletter

Stay updated about fake news trending on social media, health tips, diet tips, Q&A and videos - all about health