સારાંશ
સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 2 અઠવાડિયા સુધી લવિંગનું પાણી પીવાથી પેટના કીડા મરી જાય છે અથવા બહાર નીકળી જાય છે. અમારી ફેક્ટ-ચેક મુજબ આ દાવો ખોટો છે.
દાવો
સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કરવામાં આવે છે કે લવિંગને પાણીમાં પલાળી ને તેનું પાણી પીવાથી આંતરડાના કીડા દૂર થઈ જાય છે. એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે આ ઉપાય કીડાને નષ્ટ કરે છે અને તેમને શરીરમાંથી બહાર કાઢે છે.
તથ્ય જાંચ
પેટના કીડા શું છે? (What exactly are stomach worms?)
પેટના કીડા, જેને આંતરડાના કીડા પણ કહેવામાં આવે છે, તે પરજીવી (parasites) છે જે પાચન તંત્રમાં રહે છે. તે પ્રદૂષિત ખોરાક, ગંદું પાણી અથવા ખરાબ સ્વચ્છતા દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે.
સામાન્ય પ્રકારોમાં સમાવેશ થાય છે:
- રાઉન્ડવર્મ (ગોળ કીડા)
- ટેપવર્મ (પટ્ટી જેવા કીડા)
- પિનવર્મ (સૂક્ષ્મ કીડા)
આ કીડા તમારા ખોરાકમાંથી પોષક તત્ત્વો લઈ લે છે, જેના કારણે થાક, પેટમાં દુખાવો, ફૂલાવો અથવા વજન ઓછું થવું થઈ શકે છે. બાળકોમાં તે એનિમિયા અને વૃદ્ધિમાં અડચણ લાવી શકે છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા મુજબ, દુનિયામાં એક અબજથી વધુ લોકો આ ઇન્ફેક્શનથી અસરગ્રસ્ત છે, ખાસ કરીને જ્યાં સ્વચ્છતા નબળી હોય છે. ડોક્ટર તેનો નિદાન સ્ટૂલ ટેસ્ટ અથવા ટેપ ટેસ્ટથી કરે છે. જો સારવાર ન કરવામાં આવે, તો કીડા ફેફસા અથવા લીવર સુધી જઈ શકે છે અને ગંભીર સમસ્યા ઉભી કરી શકે છે.
શું લવિંગ પરજીવીઓ સામે કામ કરે છે?
હા, લવિંગમાં “યુજિનોલ” નામનું તત્ત્વ હોય છે, જે કેટલાક કીડા સામે અસર બતાવે છે.
લેબ અને પ્રાણીઓ પરના અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું છે કે:
- તે કીડાના બહારના ભાગને નુકસાન પહોંચાડે છે
- તેમની ઊર્જા વાપરવાની પ્રક્રિયા અટકાવે છે
- અને તેમના ઈંડા પણ નષ્ટ કરી શકે છે
પરંતુ મોટાભાગના અભ્યાસ માણસો પર થયા નથી. જ્યારે આપણે લવિંગનું પાણી પીીએ છીએ, ત્યારે શરીર તેને ઝડપથી તોડી નાખે છે, એટલે તે આંતરડામાં પૂરતું પહોંચતું નથી.
ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજીસ્ટ ડૉ. શરદ મલ્હોત્રા, Aakash Healthcare, નવી દિલ્હી, જણાવે છે: “આવા ઘરેલુ ઉપાયો મેડિકલ રીતે અસરકારક નથી. લવિંગનું પાણી પીવાથી કીડા દૂર થાય છે એવો કોઈ પુરાવો નથી, અને આવા ઉપાયો અજમાવવો જોખમી થઈ શકે છે.”
શું લવિંગનું પાણી પીવાથી કીડા દૂર થાય છે?
ના. એવું કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવું નથી કે લવિંગનું પાણી કીડા દૂર કરે છે. તે માત્ર થોડીવાર માટે પેટને આરામ આપી શકે છે, પરંતુ કીડા અથવા તેમના ઈંડા મારી શકતું નથી.
હેલ્થ એક્સપર્ટ્સ અનુસાર:
- આવા ઘરેલુ ઉપાયો અસરકારક નથી
- વધુ માત્રામાં લેવાથી સાઈડ ઇફેક્ટ થઈ શકે છે
જેમ કે:
- મોઢામાં ચળકાટ
- એલર્જી
- બ્લીડિંગ (ખાસ કરીને બ્લડ થિનર લેતા લોકોમાં)
જનરલ ફિઝિશિયન, ડૉ. અલ્માસ ફાતમા સમજાવે છે:
“ફક્ત લવિંગનું પાણી પીવાથી કીડા દૂર થાય છે એવો કોઈ મજબૂત પુરાવો નથી. લવિંગમાં ગુણધર્મો હોય છે, પરંતુ તેની અસર મર્યાદિત છે અને તે વિશ્વસનીય ઉપચાર નથી.” તેઓ આગળ કહે છે:
“જો કીડાનો સંદેહ હોય, તો ડોક્ટરની સલાહ લો અને એલ્બેન્ડાઝોલ અથવા મેબેન્ડાઝોલ જેવી દવાઓ લો. ઘરેલુ ઉપાયો પર આધાર રાખવો યોગ્ય નથી.”
સૌથી સુરક્ષિત અને અસરકારક ઉપચાર શું છે?
પેટના કીડા માટે શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે:
ડોક્ટર દ્વારા આપેલી એન્ટી-પેરાસિટિક દવાઓ
જનરલ ફિઝિશિયન ડૉ. અનુષા દેવન કહે છે: “એલ્બેન્ડાઝોલ અથવા મેબેન્ડાઝોલ જેવી દવાઓ કીડાને મારી નાખે છે અને શરીરમાંથી બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે. સાથે સ્વચ્છતા જાળવવી પણ ખૂબ જરૂરી છે.”
ગંભીર કેસમાં અન્ય દવાઓ પણ આપવામાં આવે છે:
- આયવર્મેક્ટિન
- પ્રાઝિક્વાન્ટેલ
ફરીથી ઇન્ફેક્શન અટકાવવા માટે શું કરવું?
- આખા પરિવારનો ઉપચાર કરવો
- હાથ વારંવાર ધોવા
- ખોરાક સારી રીતે બનાવવો
- નખ નાના રાખવા
લવિંગનું પાણી કોઈ ઉપચાર નથી.તે માત્ર એક સામાન્ય પીણું છે, દવા નહીં. સાચો ઉપાય છે:ડોક્ટરની સલાહ, યોગ્ય દવા અને સારી સ્વચ્છતા. ઘરેલુ ઉપાયો પર આધાર રાખવાથી સમસ્યા વધી શકે છે.
Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at [email protected]. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.
