તથ્ય જાંચ: શું નાળિયેરનું તેલ અને કોફી ડાર્ક સર્કલ્સ દૂર કરી શકે? 

સારાંશ

સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે નાળિયેરનું તેલ અને કોફી ભેળવીને આંખોની નીચે લગાવવાથી ડાર્ક સર્કલ્સ સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જાય છે. અમે આ દાવાની તપાસ કરી અને જાણવા મળ્યું કે આ દાવો ખોટો છે.

દાવો

એક ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે નાળિયેરનું તેલ અને કોફીનું મિશ્રણ આંખોની નીચે લગાવવાથી ડાર્ક સર્કલ્સ દૂર થઈ જાય છે.

તથ્ય જાંચ

શું નાળિયેરનું તેલ અને કોફી ખરેખર ડાર્ક સર્કલ્સ દૂર કરી શકે છે?

ના. નાળિયેરનું તેલ અને કોફીનું મિશ્રણ ડાર્ક સર્કલ્સ દૂર કરે છે તેવો કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી.

આ દાવાની સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે તે માને છે કે બધા ડાર્ક સર્કલ્સનું કારણ એક જ હોય છે. હકીકતમાં, ડાર્ક સર્કલ્સ ઘણા કારણોસર થઈ શકે છે. કેટલાક લોકોને તે વારસાગત રીતે મળે છે, જ્યારે કેટલાકમાં વધેલી પિગમેન્ટેશન, ઉંમર વધવી, એલર્જી, વારંવાર આંખો ઘસવાની ટેવ, ઊંઘનો અભાવ, ડિહાઇડ્રેશન અથવા આંખોની નીચેની પાતળી ત્વચા કારણે રક્તવાહિનીઓ વધુ દેખાવા લાગે છે.

જ્યારે કારણો અલગ હોય, ત્યારે એક જ ઘરેલું ઉપાય દરેક માટે અસરકારક બની શકે નહીં. મિશ્રણ લગાવ્યા પછી ત્વચા થોડા સમય માટે ચમકદાર લાગે તો તેનો અર્થ એ નથી કે મૂળ કારણ દૂર થઈ ગયું છે.

શું કોફીમાં એવું કંઈ છે જે આંખોની નીચે ફાયદો આપી શકે?

હા, પરંતુ મર્યાદિત પ્રમાણમાં. કોફીમાં રહેલું કેફીન રક્તવાહિનીઓને થોડા સમય માટે સંકોચી શકે છે. તેથી જ કેટલીક કંપનીઓ તેમના અંડર-આઈ ક્રીમ અને સીરમમાં કેફીનનો ઉપયોગ કરે છે.

રક્તવાહિનીઓ સંકોચાય ત્યારે સોજો થોડો ઓછો દેખાઈ શકે છે અને આંખોની નીચેનો ભાગ થોડો તાજો લાગે છે. પરંતુ આ અસર માત્ર થોડા કલાકો સુધી જ રહે છે.

કોફી વધારાના મેલાનિનને ઘટાડતી નથી, ખોવાયેલું કોલાજન પાછું બનાવતી નથી, પાતળી ત્વચાને જાડી કરતી નથી કે ઉંમર વધવાથી થતા ફેરફારોને ઉલટાવી શકતી નથી. એટલે કે, કેફીન થોડીવાર માટે આંખોને ઓછી થાકેલી દેખાડી શકે છે, પરંતુ ડાર્ક સર્કલ્સને કાયમી રીતે દૂર કરી શકતું નથી. મુંબઈની ડૉ. રાશિ સોની, કન્સલ્ટન્ટ ડર્મેટોલોજિસ્ટ જણાવે છે કે નાળિયેરનું તેલ અને કોફી જેવા ઘરેલુ ઉપાયો ડાર્ક સર્કલ્સની અસરકારક સારવાર નથી.

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ડાર્ક સર્કલ્સના કારણોમાં વારસાગત લક્ષણો, ઉંમર વધવી, પાતળી ત્વચા, ઊંઘનો અભાવ અને જીવનશૈલી જેવા અનેક પરિબળો સામેલ હોઈ શકે છે. આ કારણો માત્ર ઘરેલુ ઉપાયોથી દૂર થતા નથી.

તેઓ કહે છે કે કેટલીક વસ્તુઓ ત્વચાને થોડો સમય માટે સારી દેખાડે છે, પરંતુ મૂળ સમસ્યા દૂર કરતી નથી. નોંધપાત્ર સુધારો મેળવવા માટે વ્યક્તિગત સ્કિનકેર અને જરૂર પડે ત્યારે ડર્મેટોલોજિસ્ટની સલાહ જરૂરી હોય છે.

શું નાળિયેરનું તેલ આંખોની નીચેની કાળી પિગમેન્ટેશન ઘટાડે છે?

ના. નાળિયેરનું તેલ મુખ્યત્વે મોઈશ્ચરાઈઝર છે, પિગમેન્ટેશન ઘટાડવાની દવા નથી.

તે ત્વચામાં ભેજ જાળવી રાખે છે, જેના કારણે ત્વચા નરમ અને સ્વસ્થ દેખાય છે. પરંતુ ભેજ આપવી અને પિગમેન્ટેશન દૂર કરવી – બંને અલગ બાબતો છે.

નાળિયેરના તેલમાં એવા ઘટકો નથી જે મેલાનિનનું ઉત્પાદન નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે. તે રક્તવાહિનીઓને કારણે થતા ડાર્ક સર્કલ્સ, ત્વચાની પાતળાશ અથવા આંખોની નીચેના ખાડાને પણ દૂર કરી શકતું નથી.

લખનૌના ડૉ. એકાંશ શેખર, ડર્મેટોલોજિસ્ટ અને કોસ્મેટોલોજિસ્ટ જણાવે છે કે નાળિયેરનું તેલ એક સારું મોઈશ્ચરાઈઝર છે, પરંતુ ડાર્ક સ્પોટ્સ અથવા પિગમેન્ટેશન દૂર કરવાની સારવાર નથી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, તે ત્વચાની શુષ્કતા ઘટાડીને તેને સ્વસ્થ દેખાડે છે, પરંતુ કાળા ડાઘ દૂર કરતું નથી.

તેઓ ચેતવણી પણ આપે છે કે કેટલાક લોકોમાં નાળિયેરનું તેલ ખીલ (Acne) વધારી શકે છે અને પિગમેન્ટેશન વધુ ન વધે તે માટે નિયમિત રીતે સનસ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.

ઘરેલુ ઉપાય કર્યા પછી પણ ડાર્ક સર્કલ્સ ફરી કેમ દેખાય છે?

કારણ કે મોટાભાગે મૂળ સમસ્યા યથાવત રહે છે. જો ડાર્ક સર્કલ્સ ઊંઘની અછત, એલર્જી, વારંવાર આંખો ઘસવાની ટેવ, વધુ સૂર્યપ્રકાશ, વારસાગત કારણો અથવા ઉંમર વધવાથી થતા ફેરફારોને કારણે હોય, તો માત્ર ઘરેલુ ઉપાયોથી આ સમસ્યાઓ દૂર થતી નથી.

આથી ઘણા લોકોને થોડા સમય માટે સુધારો લાગે છે, પરંતુ થોડા કલાકો કે દિવસોમાં ડાર્ક સર્કલ્સ ફરી દેખાવા લાગે છે.

ડાર્ક સર્કલ્સ માટે કઈ સારવાર વધુ અસરકારક હોઈ શકે?

હા. વૈજ્ઞાનિક પુરાવા આધારિત સારવાર ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ યોગ્ય સારવાર ડાર્ક સર્કલ્સના કારણ પર આધાર રાખે છે.

• જો ઊંઘનો અભાવ કારણ હોય, તો પૂરતી ઊંઘ લેવાથી ફાયદો થઈ શકે.
• જો એલર્જી હોય, તો તેની યોગ્ય સારવાર જરૂરી છે.
• જો પિગમેન્ટેશન કારણ હોય, તો ડર્મેટોલોજિસ્ટ વિટામિન C, નાયસિનામાઈડ, રેટિનોઈડ્સ, કોજિક એસિડ અથવા એઝેલેઇક એસિડ જેવી સારવારની ભલામણ કરી શકે.
• સનસ્ક્રીનનો નિયમિત ઉપયોગ પણ જરૂરી છે, કારણ કે સૂર્યપ્રકાશ પિગમેન્ટેશન વધારી શકે છે.
• જો સમસ્યા ત્વચાની પાતળાશ અથવા આંખોની નીચેના ખાડાને કારણે હોય, તો ફિલર્સ, લેઝર અથવા અન્ય ડર્મેટોલોજીકલ સારવારની જરૂર પડી શકે.

નાળિયેરનું તેલ અને કોફીનું મિશ્રણ ડાર્ક સર્કલ્સ દૂર કરતું નથી. કોફીમાં રહેલું કેફીન થોડા સમય માટે સોજો ઓછો દેખાડી શકે છે અને નાળિયેરનું તેલ ત્વચાને ભેજ આપી શકે છે, પરંતુ તે ડાર્ક સર્કલ્સના મુખ્ય કારણો જેમ કે પિગમેન્ટેશન, વારસાગત લક્ષણો, ઉંમર વધવી, એલર્જી અથવા પાતળી ત્વચાને દૂર કરી શકતા નથી.

જો થોડો સુધારો દેખાય તો તે માત્ર તાત્કાલિક અને દેખાવ પૂરતો હોય છે, કાયમી સારવાર નહીં. લાંબા સમયથી ડાર્ક સર્કલ્સની સમસ્યા હોય તો સોશિયલ મીડિયા પરના ઘરેલુ ઉપાયો પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે, તેનું સાચું કારણ જાણી નિષ્ણાત ડર્મેટોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી વધુ યોગ્ય છે.

Disclaimer: Medical Science is an ever evolving field. We strive to keep this page updated. In case you notice any discrepancy in the content, please inform us at factcheck@thip.in. You can futher read our Correction Policy here. Never disregard professional medical advice or delay seeking medical treatment because of something you have read on or accessed through this website or it's social media channels. Read our Full Disclaimer Here for further information.